Prof. Dr. M. Cem TERZİ | Makat Apsesi Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Makat Apsesi Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Makat Apsesi Nedir?

Makat fistülü, makat kanalı ile makat derisi arasında olmaması gereken bir tünelin varlığıdır. Anal fistülperianal fistülanorektal fistül olarak da adlandırılır. Makat kanalında yer alan dişli çizgiye (linea dentata) açılan ve dışkının çıkmasını kolaylaştırmaya yarayan 4-10 adet salgı bezinin iltihaplanmasına anal kriptit adı verilir.

Bu iltihabın ilerlemesi ve bir boşluğa birikmesi ile makat apsesi oluşabilir. Makat apselerinin de (anal apse, perianal apse, anorektal apse) % 40-50’si makat fistülüne dönüşür. Makat apseleri dayanılmaz ağrıya neden olan şişliklerdir.

Belirtiler:

Makat fistülü: makatta ağrı, makattan kokulu, kanlı veya iltihaplı akıntı gelmesi ve makatta kaşıntı gibi belirtiler verir. Makatta apse olması durumunda ise: titreme, ateş ve genel durum bozukluğu gibi belirtiler görülür.

Tanı:

Makat fistülü tanısı ağırlıklı olarak Genel Cerrah’ın detaylı makat muayenesi sırasında konulur . Muayene sırasında makat fistülünün makat kanalı içinde yer alan iç ağzını görebilmek amacı ile sıklıkla Anoskopi tetkiki yapmak gerekir. Bağırsak ve makat bölgesi hastalıkları ilgilenen hekimlere kolorektal cerrah, proktolog veya proktoloji uzmanı adı verilir. Makatta şişlik, ağrı ve kızarıklık görülmesi makat apsesi yönünde yorumlanır.

Makat kanalının deri ile birleştiği yere açılan bölgede kripta adı verilen kıl ve ter bezleri mevcuttur. Bu bezlerin iltihaplanmasına bağlı olarak bağırsak ile cilt arasında bir kanal oluşur.Buna makat fistülü denir.Makat fistülü geçtiği bölge ve kaslara göre sınıflandırılır.

Makat Apsesinin Yol Açtığı Sorunlar Nelerdir?

  • Hastalar genellikle apsenin olduğu bölgede ağrı hissederler
  • Makat apsesi kızarıklıklara neden olur
  • Apse ateşe de yol açabilir
  • Söz konusu bölgede ekstra bir hassasiyet oluşur
  • Makat bölgesinde dolgunluk
  • Doğru bir biçimde oturamama sorunu
  • İlerlemiş makat apseleri ise akıntıya da neden olabilir

Tedavi:

Makat fistülünün tedavisinde ameliyatsız ve ameliyatlı teknikler mevcuttur.

Ameliyatsız teknikler:

  • Fibrin yapıştırıcı tekniği: fistülün içine bir kateter ile fibrin yapıştırıcı verilmesi prensibine dayanır. Makat fistülü tedavisinde fibrin yapıştırıcı uygulaması ile başarı oranı % 30-40 arasında değişmektedir.
  • Tıkaç tekniği: Makat fistülünün domuzların ince bağırsağından yapılan steril ve geri dönüşümlü tıkaç (plug) ile tıkanması pensibine dayanır. Başarı oranı % 30-50 arasındadır.

Ameliyat teknikleri:

Anal fistülün ameliyat sonrası görünümü
  • Fistülotomi, fistülektomi ve açık bırakma: Fistül yolunun açılması veya çıkartılması sonrasında dikiş atılmadan açık bırakılmasıdır ve ‘Lay open’ tekniği olarak anılır.
  • Seton tekniği: fistülün iç ve dış ağızları arası bir iplikle bağlanır ve yerinde bırakılır. Zaman içinde dokuların büzüşmesi ile ip fistül ağızlarını yaklaştırarak belirli bir süre sonra dokuyu keser ve ardından yara iyileşir.
  • İlerletme flebi tekniği: fistül yolunu doku kaydırarak doldurma prensibine dayanır.
  • LİFT tekniği: makat kasları ayrılarak fistülün iç ağzının bağlanmasıdır.
  • VAAFT tekniği: fistüloskop adı verilen bir ekrana bağlı endoskop ile girilerek fistül yolu yakılır, fırçalanır ve ardından dikilerek kapatılır.

Makat Apsesi Tedavisinin Sağladığı Avantajları Nelerdir?

  • Hastaların en büyük avantajı hiçbir işgücü kaybı yaşamadan evlerine veya işlerine dönebilmeleridir.
  • İşlemde narkoz uygulanmadığı için narkoz riski bulunmamaktadır.
  • Apse tam olarak boşaltılır.
  • Hissedilen ağrıda net bir azalma görülür.
  • Apse tamamen boşaltıldığı için nüks durumu veya fistül oluşma riski çok düşüktür.

Hastalarımızın en önemli avantajı aynı gün rahatsızlık sebeplerini öğrenip ,aynı gün işlem(müdahale) ardından rahat bir şekilde evlerine dönebilmeleridir.